Laatst bijgewerkt: 18 February 2026
Risico- vs Schuldaansprakelijkheid Uitgelegd
Wanneer is schuld vereist? Wanneer niet? Het juridische onderscheid uitgelegd.
Het Fundamentele Onderscheid
Schuldaansprakelijkheid
Kernprincipe: Geen aansprakelijkheid zonder schuld.
De dader moet verwijtbaar hebben gehandeld. Er moet sprake zijn van opzet of nalatigheid. De benadeelde moet dit bewijzen.
Wettelijke basis: Artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad)
Ratio: Alleen wie iets fout doet, moet de gevolgen dragen.
Risicoaansprakelijkheid
Kernprincipe: Aansprakelijkheid ongeacht schuld.
Iemand is aansprakelijk omdat hij een bepaalde hoedanigheid heeft of een gevaarlijke activiteit verricht, ook zonder persoonlijke fout.
Wettelijke basis: Diverse bijzondere wetsbepalingen
Ratio: Wie risico's schept, draagt de gevolgen.
Vormen van Risicoaansprakelijkheid
1. Aansprakelijkheid voor Motorrijtuigen (art. 185 WVW)
De eigenaar/houder van een motorrijtuig is aansprakelijk voor schade aan fietsers en voetgangers, tenzij overmacht. Schuld van de bestuurder is niet vereist.
Praktijk: Overmacht wordt vrijwel nooit aangenomen. Het slachtoffer krijgt minimaal 50% vergoed.
2. Werkgeversaansprakelijkheid (art. 7:658 BW )
De werkgever is aansprakelijk voor schade die de werknemer in de uitoefening van zijn functie lijdt, tenzij hij bewijst aan zijn zorgplicht te hebben voldaan.
Praktijk: De bewijslast ligt bij de werkgever. In circa 90% van de gevallen is de werkgever aansprakelijk.
3. Aansprakelijkheid voor Dieren (art. 6:179 BW )
De bezitter van een dier is aansprakelijk voor schade die het dier aanricht, ongeacht of hij iets te verwijten valt.
Praktijk: Bij hondenbeten, paarden die schrikken of loslopend vee is de bezitter aansprakelijk.
4. Aansprakelijkheid voor Opstallen (art. 6:174 BW )
De bezitter van een opstal (gebouw) is aansprakelijk als deze niet voldoet aan de eisen die men daaraan mag stellen en daardoor gevaar oplevert.
Praktijk: Bij vallende dakpannen, instortende balkons of gladde vloeren.
5. Productaansprakelijkheid (art. 6:185 BW )
De producent is aansprakelijk voor schade door een gebrek in zijn product. Schuld hoeft niet te worden aangetoond.
Praktijk: Bij gebrekkige medicijnen, onveilig speelgoed of defecte apparaten.
6. Aansprakelijkheid voor Gevaarlijke Stoffen (art. 6:175 BW )
De bewaarder van gevaarlijke stoffen is aansprakelijk voor schade door het vrijkomen van die stoffen.
Praktijk: Bij chemische bedrijven, opslagplaatsen, tankauto's.
Vergelijking in Schema
| Aspect | Schuldaansprakelijkheid | Risicoaansprakelijkheid |
|---|---|---|
| Schuld vereist | Ja | Nee |
| Bewijslast | Bij slachtoffer | Vaak bij aansprakelijke |
| Bevrijdingsgrond | Geen schuld | Overmacht / voldaan aan zorgplicht |
| Slaagkans claim | Afhankelijk van bewijs | Hoog |
| Voorbeeld | Auto-auto ongeval | Auto-fietser ongeval |
Praktische Gevolgen
Voordelen voor het Slachtoffer
- Minder bewijslast: U hoeft geen schuld te bewijzen
- Hogere slaagkans: De aansprakelijke moet zich vrijpleiten
- Snellere afwikkeling: Minder discussie over aansprakelijkheid
- Betere bescherming: De wet beschermt de zwakkere partij
Wanneer Welke Grondslag?
| Type Ongeval | Primaire Grondslag | Subsidiaire Grondslag |
|---|---|---|
| Auto-fietser | Art. 185 WVW (risico) | Art. 6:162 BW (schuld) |
| Auto-auto | Art. 6:162 BW (schuld) | - |
| Arbeidsongeval | Art. 7:658 BW (risico) | Art. 6:162 BW (schuld) |
| Hondenbeet | Art. 6:179 BW (risico) | Art. 6:162 BW (schuld) |
| Medische fout | Art. 6:162 BW (schuld) | Art. 7:453 BW |
Samenloop van Grondslagen
Bij veel ongevallen kan zowel risicoaansprakelijkheid als schuldaansprakelijkheid worden ingeroepen. Het slachtoffer mag kiezen welke grondslag hij gebruikt. In de praktijk:
- Start met risicoaansprakelijkheid (hogere slaagkans)
- Beroep op schuldaansprakelijkheid als subsidiaire grondslag
- Bij grove schuld: mogelijk hogere vergoeding via 6:162 BW
Juridische Analyse van Uw Zaak
Wij beoordelen welke aansprakelijkheidsgrondslag de beste kans biedt in uw specifieke situatie.
Gratis Juridische Beoordeling