Cassatie Jurisprudentie | Hoge Raad Uitspraken

Laatst bijgewerkt: 18 February 2026

Overzicht Richtinggevende Arresten

De Hoge Raad heeft in decennia van rechtspraak het letselschaderecht gevormd. Onderstaand overzicht bevat de belangrijkste arresten per rechtsgebied.

Onrechtmatige Daad -

HR 5 november 1965, NJ 1966/136 (Kelderluik)

Kernregel: Vier gezichtspunten voor beoordeling van gevaarscheppend gedrag:

  • Waarschijnlijkheid dat derden niet opletten
  • Grootte van de kans op ongevallen
  • Ernst van de mogelijke gevolgen
  • Bezwaarlijkheid van te nemen voorzorgsmaatregelen

Toepassing: Nog steeds leidend voor beoordeling zorgvuldigheidsnormen.

HR 9 december 1994, NJ 1996/403 (Zwiepende tak)

Kernregel: Bij letsel door inbreuk op een recht (lichamelijke integriteit) is de daad in beginsel onrechtmatig. De vraag is dan alleen nog of die onrechtmatigheid kan worden weggenomen door een rechtvaardigingsgrond.

Verkeersongevallen - Artikel 185 WVW

HR 28 februari 1992, NJ 1993/566 (IZA/Vrerink)

Kernregel: Bij aanrijding auto-fietser krijgt de fietser minimaal 50% vergoed als geen overmacht wordt aangenomen, ook bij eigen schuld. Dit is de "50%-regel".

Ratio: Het gemotoriseerd verkeer schept bijzondere gevaren die rechtvaardigen dat de gevolgen in beginsel voor rekening van de automobilist komen.

HR 24 december 1993, NJ 1995/236 (Anja Kellenaers)

Kernregel: Kinderen onder 14 jaar krijgen bij aanrijding met motorrijtuig 100% vergoed, tenzij sprake is van opzet of aan opzet grenzende roekeloosheid. Dit is de "100%-regel".

HR 22 mei 1992, NJ 1992/527

Kernregel: Voor overmacht in de zin van artikel 185 WVW is vereist dat de bestuurder rechtens geen enkel verwijt kan worden gemaakt, ook niet het verwijt dat hij door zijn rijgedrag het gevaar heeft veroorzaakt.

Werkgeversaansprakelijkheid -

HR 10 juni 2011, NJ 2011/273 (Rooyse Wissel)

Kernregel: Bewuste roekeloosheid vereist dat de werknemer zich onmiddellijk voorafgaand aan het ongeval daadwerkelijk bewust was van het roekeloze karakter van zijn gedraging. Algemeen bewustzijn van gevaar is onvoldoende.

HR 11 november 2011, NJ 2011/597 (TNT/Wijenberg)

Kernregel: De werkgever moet bewijzen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan. Dit omvat niet alleen fysieke veiligheidsmaatregelen maar ook instructie en toezicht.

HR 5 november 2004, NJ 2005/215 (Lozerhof/Van Duijvendijk)

Kernregel: strekt ook tot bescherming tegen psychische schade als gevolg van seksuele intimidatie of pesten op de werkvloer.

Causaal Verband

HR 2 november 1979, NJ 1980/77 (Vader Versluis)

Kernregel: De "Brunner-factoren" voor toerekening van schade aan de dader: aard van de aansprakelijkheid, aard van de schade, voorzienbaarheid en verwijderdheid.

HR 23 februari 2007, NJ 2007/503 (De Groot/Io Vivat)

Kernregel: De omkeringsregel: als een specifieke veiligheidsnorm is geschonden die strekt tot bescherming tegen een bepaald gevaar, wordt het causaal verband tussen schending en schade in beginsel aangenomen.

HR 8 februari 1985, NJ 1986/137 (Renteneurose)

Kernregel: Psychische klachten na een ongeval die objectief medisch niet verklaarbaar zijn, komen toch voor vergoeding in aanmerking als zij reeel en invaliderend zijn ("renteneurose-arrest").

Smartengeld -

HR 22 februari 2002, NJ 2002/240 (Taxibus)

Kernregel: Naasten van een slachtoffer kunnen in uitzonderlijke gevallen smartengeld claimen voor shockschade als zij getuige waren van het ongeval of direct nadien met de ernstige gevolgen werden geconfronteerd.

Vereisten: waarneming of directe confrontatie, hechte affectieve relatie, geestelijk letsel.

HR 9 mei 2003, NJ 2005/168

Kernregel: Richtsnoeren voor begroting smartengeld: vergelijking met eerdere uitspraken, aard en duur van letsel, mate van verwijtbaarheid dader, en ontwikkelingen in Europa.

Recente Ontwikkelingen (2020-2026)

HR 12 maart 2021, ECLI:NL:HR:2021:363

Kernregel: Verduidelijking van de eisen aan het bewijs van causaal verband bij whiplash. De enkele medische vaststelling dat klachten reeel zijn, is onvoldoende voor aanname van causaal verband.

HR 18 december 2020, ECLI:NL:HR:2020:2096

Kernregel: Uitbreiding mogelijkheden voor affectieschade na inwerkingtreding Wet affectieschade (art. 6:107 en nieuw).

Toepassing in de Praktijk

Kennis van deze jurisprudentie is essentieel voor:

  • Onderbouwing aansprakelijkheid - Juiste toepassing van Kelderluik-criteria
  • Berekening schadevergoeding - Juiste toepassing eigen schuld en billijkheidscorrectie
  • Bewijs causaal verband - Toepassing omkeringsregel waar mogelijk
  • Maximaliseren smartengeld - Vergelijking met relevante uitspraken

Juridisch Onderbouwde Claim

Onze juristen kennen de jurisprudentie. Wij bouwen uw claim op solide juridische gronden.

Start Uw Claim

70+

gespecialiseerde
letselschade-advocaten

7

vestigingen
in Nederland

12.000+

zaken succesvol
afgerond

96%

succesvol
afgerond

Achter deze website staat een echt advocatenkantoor met 70+ letselschade-specialisten en 7 vestigingen. Letselschade is bij ons altijd gratis en we hebben al meer dan 12.000+ zaken succesvol afgerond. Uw belangen staan bij ons voorop – altijd.

Bel gratis: 085 - 369 64 43 Start Uw Claim Nu

Arslan & Arslan Advocaten • KvK 65787633 • Geregistreerd bij de Nederlandse Orde van Advocaten • Alle advocaten ingeschreven bij de Raad voor Rechtsbijstand