Laatst bijgewerkt: 18 February 2026
Eigen Schuld bij Letselschade - Artikel 6:101 BW
Causale verdeling en billijkheidscorrectie. Hoe eigen schuld uw schadevergoeding beinvloedt.
De Wettekst van Artikel 6:101 BW
Artikel 6:101 lid 1 BW:
"Wanneer de schade mede een gevolg is van een omstandigheid die aan de benadeelde kan worden toegerekend, wordt de vergoedingsplicht verminderd door de schade over de benadeelde en de vergoedingsplichtige te verdelen in evenredigheid met de mate waarin de aan ieder toe te rekenen omstandigheden tot de schade hebben bijgedragen, met dien verstande dat een andere verdeling plaatsvindt of de vergoedingsplicht geheel vervalt of in stand blijft, indien de billijkheid dit wegens de uiteenlopende ernst van de gemaakte fouten of andere omstandigheden van het geval eist."
Het Twee-Stappen Systeem
De Hoge Raad heeft in vaste jurisprudentie bepaald dat artikel 6:101 BW een twee-stappen benadering vereist:
Stap 1: Causale Verdeling
Eerst wordt vastgesteld in welke mate de gedragingen van beide partijen causaal hebben bijgedragen aan het ontstaan van de schade. Dit is een objectieve, feitelijke vaststelling.
Voorbeeld: Bij een verkeersongeval waar zowel de automobilist te hard reed als de fietser geen licht voerde, wordt beoordeeld welke gedraging in welke mate aan het ongeval heeft bijgedragen.
Stap 2: Billijkheidscorrectie
Vervolgens wordt beoordeeld of de billijkheid vereist dat van de causale verdeling wordt afgeweken. Dit kan leiden tot een hogere of lagere vergoeding dan de causale verdeling rechtvaardigt.
Factoren voor billijkheidscorrectie:
- Uiteenlopende ernst van de gemaakte fouten
- Ernst van het letsel
- Verwijtbaarheid van het gedrag
- Leeftijd van het slachtoffer
- Verzekeringsaspecten
Toerekening aan de Benadeelde
Niet elke omstandigheid die aan de zijde van de benadeelde speelt, leidt tot eigen schuld. De wet eist dat de omstandigheid aan de benadeelde kan worden toegerekend.
Wel toerekening:
- Verwijtbaar gedrag (niet opletten, regels overtreden)
- Bewust risico nemen
- Nalaten veiligheidsmaatregelen (geen gordel, geen helm)
Geen toerekening:
- Predispositie (kwetsbaarheid van voor het ongeval)
- Schrikreactie in gevaarlijke situatie
- Gedragingen van jonge kinderen (onder 14 jaar)
Bijzondere Regelingen
Verkeersongevallen (art. 185 WVW)
Bij aanrijdingen tussen motorrijtuigen en fietsers/voetgangers geldt de 50%-regel. Ook bij eigen schuld krijgt het slachtoffer minimaal 50% vergoed. Kinderen onder 14 krijgen 100%.
Zie: HR 28 februari 1992 (IZA/Vrerink)
Arbeidsongevallen (art. 7:658 BW )
Eigen schuld van de werknemer leidt alleen tot vermindering bij opzet of bewuste roekeloosheid. De drempel is zeer hoog - normale onoplettendheid levert geen eigen schuld op.
Zie: HR 11 november 2011 (Rooyse Wissel)
Jurisprudentie Eigen Schuld
HR 5 december 1997, NJ 1998/400 (Terminus/ZAO)
Leidend arrest over de billijkheidscorrectie. Een voetganger die zonder kijken overstak kreeg ondanks grote eigen schuld 50% vergoed vanwege de ernst van het letsel en de verzekeringssituatie.
HR 2 juni 1995, NJ 1997/700 (Van Keulen/Monumenten)
De billijkheidscorrectie kan ook in het nadeel van het slachtoffer werken als diens gedrag bijzonder verwijtbaar was.
HR 4 mei 2001, NJ 2001/214
Bij ernstig letsel wordt de billijkheidscorrectie vaak toegepast omdat de gevolgen van het ongeval dan onevenredig hard drukken op het slachtoffer.
Praktijkvoorbeelden
| Situatie | Causale verdeling | Na billijkheidscorrectie |
|---|---|---|
| Fietser zonder licht, auto door rood | 50-50 | Vaak 70-80% voor fietser |
| Voetganger buiten zebrapad, ernstig letsel | 70-30 (voetganger-auto) | Vaak 50-60% voor voetganger |
| Werknemer negeert veiligheidsregels | Niet relevant | 100% (geen bewuste roekeloosheid) |
| Passagier bij dronken bestuurder | 25-75 | Vaak 50% bij ernstig letsel |
Geen Gordel, Geen Helm
Het niet dragen van een gordel of helm kan leiden tot eigen schuld voor zover de schade daardoor is vergroot (schadebeperkingsplicht, art. 6:101 lid 2 BW):
- Geen gordel: Vermindering van 25-33% op letselschade die voorkomen had kunnen worden
- Geen helm (motor/brommer): Vermindering tot 50% op hoofdletsel
- Geen fietshelm: In Nederland (nog) geen wettelijke plicht, dus beperkte vermindering
Processuele Aspecten
Eigen schuld is een bevrijdend verweer. Dit betekent:
- De aansprakelijke partij moet eigen schuld stellen en bewijzen
- Het slachtoffer hoeft niet te bewijzen dat er geen eigen schuld was
- De rechter mag niet ambtshalve eigen schuld toepassen
Verweer op Eigen Schuld?
Onze juristen betwisten ongegronde eigen schuld verweren. Wij maximaliseren uw schadevergoeding.
Gratis Beoordeling