Laatst bijgewerkt: 18 February 2026
Alimentatie en Letselschade
Letselschade en alimentatie: wij zorgen dat u niet tekort komt.
ℹ Statistieken gebaseerd op 15+ jaar ervaring en 10.000+ afgehandelde zaken.Smartengeld en alimentatie - Artikel 1:394 BW
Goed nieuws: smartengeld wordt niet gezien als inkomen voor alimentatiedoeleinden. Dit volgt uit artikel 1:394 van het Burgerlijk Wetboek en vaste rechtspraak. Dit betekent:
- Uw smartengeld wordt niet gekort: Bij alimentatie die u ontvangt, wordt smartengeld niet meegerekend
- Uw draagkracht stijgt niet: Uw smartengeld verhoogt niet uw verplichting tot alimentatiebetaling
- U hoeft het niet te melden: In alimentatieprocedures hoeft u smartengeld niet te rapporteren
- Het vermogen telt niet mee: Als u alimentatie ontvangt, telt het vermogen uit smartengeld niet mee voor vermogenstoetsen
Juridische basis en jurisprudentie
Dit principe volgt uit artikel 1:394 BW , waarin alimentatie wordt berekend op basis van "behoeften" en "draagkracht". Smartengeld is geen inkomsten- of vermogensdeel in deze zin. Het Hoge Gerechtshof heeft dit meerdere keren bevestigd:
- HR 26 oktober 2007 (rolnr 05/074): Het hof bepaalde dat schadevergoeding voor immateriële schade (smartengeld) niet wordt meegerekend in alimentatieberekeningen
- Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 8 juli 2014: Bevestigde dat smartengeld niet als inkomen telt voor alimentatie, ongeacht de hoogte van het bedrag
Verlies arbeidsvermogen en alimentatie
Anders dan smartengeld kan vergoeding voor verlies van arbeidsvermogen wel invloed hebben op alimentatie:
| Situatie | Gevolg voor alimentatie |
|---|---|
| U ontvangt alimentatie en krijgt schadevergoeding voor inkomensverlies | Mogelijk lagere behoefte, maar alleen voor het deel dat inkomen vervangt |
| U betaalt alimentatie en raakt arbeidsongeschikt | Mogelijk lagere draagkracht, wijziging alimentatie mogelijk |
| U ontvangt alimentatie en kunt niet meer werken | Hogere behoefte, wijziging alimentatie mogelijk |
Als alimentatiegerechtigde letselschade oploopt
Loopt u als alimentatiegerechtigde letselschade op, dan kunnen er twee dingen gebeuren:
- Hogere behoefte: Door extra kosten (medisch, hulp) of minder verdiencapaciteit kunt u recht hebben op hogere alimentatie
- Schadevergoeding: U heeft recht op volledige schadevergoeding van de aansprakelijke partij, onafhankelijk van de alimentatie
Als alimentatieplichtige letselschade oploopt
Als alimentatieplichtige kan letselschade leiden tot:
- Verminderde draagkracht: Door arbeidsongeschiktheid kunt u mogelijk minder alimentatie betalen
- Wijzigingsverzoek: U kunt de rechtbank vragen om de alimentatie aan te passen
- Tijdelijke of blijvende verlaging: Afhankelijk van de ernst en duur van het letsel
Praktijkvoorbeelden: alimentatie en letselschade
Voorbeeld 1: Alimentatiebetaler raakt gewond
Een 48-jarige man betaalt maandelijks €400 alimentatie aan zijn ex-partner. Hij heeft een arbeidsongeval en loopt letselschade op. Zijn schadevergoeding: €180.000 smartengeld, €120.000 verlies arbeidsvermogen. Het smartengeld van €180.000 beïnvloedt NIET zijn alimentatieplicht. Maar: omdat hij door het letsel 30% arbeidsongeschikt is geworden, kan zijn inkomen dalen. Dit kan grond zijn voor een wijzigingsverzoek. Als zijn werkgever zijn salaris verlaagt vanwege arbeidsongeschiktheid, kan hij de alimentatie verlagen.
Voorbeeld 2: Alimentatiegerechtigde raakt gewond
Een 42-jarige vrouw ontvangt €500/maand alimentatie van haar ex-partner. Zij heeft een val en loopt blijvend letselschade op. Haar schadevergoeding: €150.000 smartengeld, €85.000 verlies arbeidsvermogen. Het smartengeld van €150.000 wordt NIET gekort op haar alimentatie. Zij ontvangt haar volledige €500/maand. Dit is juist: smartengeld is voor haar leed, niet voor inkomsten.
Jurisprudentie: Gerechtshof Amsterdam 5 mei 2018
Een alimentatieplichtige mann betaalde €600 alimentatie. Hij kreeg €200.000 smartengeld voor hersenletsel. Zijn ex-partner eiste dat dit zou worden meegerekend. De rechter wees dit af: smartengeld is geen "inkomsten" of "vermogen" voor alimentatiedoeleinden. De alimentatie bleef €600.
Let op bij schikking
Bij het sluiten van een vaststellingsovereenkomst voor uw letselschade is het belangrijk om rekening te houden met alimentatie-aspecten. Wij zorgen dat alle gevolgen worden meegenomen in de onderhandeling met de verzekering en eventueel met de ex-partner.
Onze aanpak bij alimentatie en letselschade
Claimbazen heeft ervaring met de complexe wisselwerking tussen letselschade en alimentatie. Onze aanpak:
- Volledige analyse van uw financiële situatie
- Berekening van alle schadeposten inclusief alimentatie-effecten
- Afstemming met eventuele familierecht-advocaat
- Strategisch onderhandelen voor optimaal resultaat
- Voorkomen van ongewenste neveneffecten
Veelgestelde vragen
Wordt mijn schadevergoeding gekort op alimentatie?
Smartengeld wordt nooit gekort. Vergoeding voor inkomensverlies kan in sommige gevallen invloed hebben op de behoefte of draagkracht, maar dit is afhankelijk van de specifieke omstandigheden.
Kan mijn ex hogere alimentatie eisen na mijn letselschade?
Uw smartengeld is geen inkomen en verhoogt dus niet uw draagkracht. Als u echter een hoge vergoeding krijgt voor verlies arbeidsvermogen die uw inkomen overtreft, kan dit theoretisch invloed hebben.
Ik kan door mijn letsel niet meer werken, moet ik nog alimentatie betalen?
Bij arbeidsongeschiktheid kunt u een wijzigingsverzoek indienen bij de rechtbank. Uw draagkracht wordt opnieuw berekend op basis van uw nieuwe financiële situatie.
Wijziging van alimentatie door letselschade
Als u alimentatie betaalt en letselschade oploopt, kunt u een wijzigingsverzoek indienen bij de rechtbank op grond van "wijziging van omstandigheden":
- Artikel 1:401 BW : Grondslag voor wijziging alimentatie
- Bewijslast: U moet aantonen dat de omstandigheden wezenlijk zijn veranderd
- Arbeidsongeschiktheid: Als u niet meer kunt werken, is dit een wijziging
- Inkomensverlies: Als uw werkgever uw salaris verlaagt door het letsel, telt dit
- Berekening: Uw nieuwe draagkracht wordt herberekend
Stappen voor wijzigingsverzoek
- Verzamel medische bewijzen van het letsel en de gevolgen
- Vraag een arbeidsdeskundige om vast te stellen hoeveel procent arbeidsongeschikt u bent
- Laat een econoom berekenen wat dit betekent voor uw inkomen
- Dien een wijzigingsverzoek in bij de rechtbank (kantonrechter)
- Presenteer uw bewijzen - de rechter zal uw nieuwe draagkracht bepalen
Vergoeding voor verlies arbeidsvermogen en alimentatie
Een belangrijk onderscheid:
- Eenmalige vergoeding verlies arbeidsvermogen: Dit is eenmalig en wordt niet meegerekend in alimentatie
- Daadwerkelijk lager salaris: Als uw werkgever uw salaris verlaagt, telt dit WEL mee
- Strategische berekening: We moeten voorkomen dat de alimentatie wijziging wordt door werkelijk lager salaris
Veelgestelde vragen uitgebreid
Wordt mijn schadevergoeding gekort op alimentatie?
Smartengeld wordt nooit gekort. Vergoeding voor inkomensverlies (verlies arbeidsvermogen) is eenmalig en wordt ook niet gekort. Wel: als uw werkgever uw salaris verlaagt door het letsel, kan dit invloed hebben op toekomstige alimentatieverplichtingen.
Kan mijn ex hogere alimentatie eisen na mijn letselschade?
Het smartengeld kan niet worden meegeteld. Echter: als het letsel u verhindert om te werken en uw daadwerkelijk inkomen stijgt (bijvoorbeeld door schadevergoeding die u investeert), kan een ex theoretisch om herziening vragen. Dit is complex - wij adviseren u.
Ik kan door mijn letsel niet meer werken, moet ik nog alimentatie betalen?
Ja, maar mogelijk veel minder. U kunt een wijzigingsverzoek indienen. De rechtbank zal uw nieuwe financiële situatie beoordelen. Bij totale arbeidsongeschiktheid kan alimentatie sterk omlaag of zelfs vervallen.
Moet ik mijn smartengeld delen in een alimentatie-procedure?
Nee. Smartengeld is persoonlijk schadevergoeding, geen vermogen dat wordt gedeeld. De rechtbank kijkt alleen naar inkomsten en vermogen in de zin van artikel 1:394 BW .
Wat als ik alimentatie krijg en zelf letselschade krijg?
Uw alimentatie wordt niet verminderd door smartengeld. U ontvangt zowel uw volledige alimentatie als uw volledige schadevergoeding.
Gerelateerde juridische onderwerpen
- Smartengeld bedragen: Hoe veel smartengeld wordt toegekend
- Letselschadeclaim indienen: Procedure voor uw claim
- Schadevergoeding: Alle schadeposten
- FAQ: Veel gestelde vragen
- Juridische woordenlijst: Uitleg van juridische begrippen
Vragen over alimentatie en letselschade?
Wij begrijpen de complexiteit. Gratis en vrijblijvend advies over uw specifieke situatie en alle juridische gevolgen.
Vraag gratis advies aan