Laatst bijgewerkt: 18 February 2026
Kettingbotsing - Juridisch Kader
Volledige juridische analyse: meervoudige aansprakelijkheid, hoofdelijke verbondenheid, artikel 6:102 BW , en relevante jurisprudentie bij kettingbotsingen.
Juridisch Kader Kettingbotsing Meervoudige Aanrijding
Kettingbotsingen presenteren complexe aansprakelijkheidsvragen door de betrokkenheid van meerdere partijen. Het leerstuk van hoofdelijke aansprakelijkheid ( artikel 6:102 BW ) en de achteropstelregel spelen een centrale rol. De rechtspraak heeft genuanceerde regels ontwikkeld voor de toedeling van schade tussen veroorzakers.
Wettelijke Grondslagen Kettingbotsing Afstandsregels
Artikel 6:102 BW - Hoofdelijke Verbondenheid
"Rust op ieder van twee of meer personen een verplichting tot vergoeding van dezelfde schade, dan zijn zij hoofdelijk verbonden. Voor de bepaling van hetgeen zij krachtens artikel 10 in hun onderlinge verhouding jegens elkaar moeten bijdragen, wordt de schade over hen verdeeld met overeenkomstige toepassing van artikel 101."
Praktische betekenis: Het slachtoffer kan elke veroorzaker voor de volledige schade aanspreken. De veroorzakers regelen onderling wie welk deel draagt.
Artikel 6:10 BW - Interne Verdeling
De onderlinge draagplicht van hoofdelijk verbonden schuldenaren wordt bepaald door:
- De overeenkomst tussen partijen (indien aanwezig)
- De wet
- Bij gebreke daarvan: gelijke delen, tenzij de billijkheid anders vereist
Artikel 19 RVV - Achteropstelregel
De achteropstelregel blijft van toepassing bij kettingbotsingen. Elke achteroprijder is in beginsel aansprakelijk voor de schade die hij toebrengt aan zijn voorligger.
Typen Kettingbotsingen
Type 1: Klassieke Kettingbotsing (Domino-effect)
Auto C rijdt op B, B wordt tegen A geduwd.
Gerechtshof Den Haag 18-09-2018, ECLI:NL:GHDHA:2018:2345
Het hof oordeelde dat bij een klassiek domino-effect de achterste auto (C) aansprakelijk is voor de schade aan alle voorliggers. Auto B die tegen A werd geduwd, is niet aansprakelijk indien hij door de botsing van C werd voortgeduwd zonder eigen schuld.
Type 2: Meerdere Onafhankelijke Aanrijdingen
Eerst rijdt B op A, vervolgens rijdt C ook op het tot stilstand gekomen A en B.
Rechtbank Rotterdam 24-03-2020, ECLI:NL:RBROT:2020:2567
De rechtbank oordeelde dat B en C beiden zelfstandig aansprakelijk zijn voor de schade die zij hebben veroorzaakt. Voor de schade aan A geldt hoofdelijke aansprakelijkheid voor zover niet vast te stellen is welke botsing welke schade veroorzaakte.
Type 3: File-botsing
Meerdere auto's rijden (vrijwel) gelijktijdig op elkaar in een file.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 11-06-2019, ECLI:NL:GHARL:2019:5012
Het hof oordeelde dat bij een file-botsing elke bestuurder in beginsel aansprakelijk is voor de schade aan zijn voorligger, tenzij hij aantoont dat hij door een achterligger werd voortgeduwd. De bewijslast rust op degene die zich op deze uitzondering beroept.
Bewijslastverdeling
Uitgangspunten
| Stelling | Bewijslast |
|---|---|
| Voorligger is door achterligger aangereden | Voorligger (maar vergemakkelijkt door achteropstelregel) |
| Achterligger werd voortgeduwd door derde | Achterligger |
| Schade is door specifieke botsing ontstaan | Degene die scheiding wil |
| Proportionele verdeling is billijk | Degene die daarop beroep doet |
Technisch Onderzoek
Bij complexe kettingbotsingen kan technisch onderzoek uitsluitsel geven over:
- De volgorde van de botsingen (uit schadebeeld en vervorming)
- De snelheid van de verschillende voertuigen
- Of een voertuig werd voortgeduwd of zelf reed
- Welke schade door welke botsing is ontstaan
Alternatieve Causaliteit
Artikel 6:99 BW
"Kan de schade een gevolg zijn van twee of meer gebeurtenissen voor elk waarvan een andere persoon aansprakelijk is, en staat vast dat de schade door ten minste een van deze gebeurtenissen is ontstaan, dan rust de verplichting om de schade te vergoeden op ieder van deze personen, tenzij hij bewijst dat deze niet het gevolg is van een gebeurtenis waarvoor hijzelf aansprakelijk is."
Toepassing: Bij een kettingbotsing waarbij niet vaststaat welke botsing specifieke schade veroorzaakte, kunnen alle potentiele veroorzakers worden aangesproken. De bewijslast om aan aansprakelijkheid te ontkomen, ligt bij hen.
Schadevergoeding en Smartengeld
Kettingbotsingen vinden vaak plaats op snelwegen met hoge snelheden, wat leidt tot ernstig letsel.
| Letselernst | Typisch Letsel | Smartengeld Indicatie |
|---|---|---|
| Licht | Whiplash, kneuzingen | €2.000 - €6.000 |
| Middelzwaar | Gebroken botten, ernstige whiplash | €6.000 - €25.000 |
| Ernstig | Wervelletsel, intern letsel | €25.000 - €100.000 |
| Zeer ernstig | Dwarslaesie, ernstig hersenletsel | €100.000 - €300.000+ |
Procedureel Voordeel Hoofdelijkheid
De hoofdelijke aansprakelijkheid biedt het slachtoffer een belangrijk voordeel: hij kan de meest solvabele partij (of diens verzekeraar) voor de volledige schade aanspreken, zonder zich te hoeven bemoeien met de onderlinge verdeling tussen de veroorzakers.
Praktische Aanbevelingen
Direct na een Kettingbotsing
- Documenteer de positie van alle betrokken voertuigen
- Maak foto's van schade aan alle zijden van elk voertuig
- Verzamel gegevens van alle betrokken bestuurders
- Vraag dashcambeelden van alle betrokkenen en getuigen
- Noteer de volgorde van botsingen indien waarneembaar
Juridische Beoordeling Nodig?
Kettingbotsingen zijn juridisch complex. Onze experts ontrafelen de aansprakelijkheidsvragen en zorgen dat u de volledige schadevergoeding ontvangt. Gratis en vrijblijvend.
Vraag Juridische Analyse Aan